Een verhuurder mag vragen naar uw financiën in de mate die nodig is om te beoordelen of u de huur kunt betalen, maar niet meer. De grens wordt bepaald door de privacybescherming in 12 kap. 24 § jordabalken (het Zweedse grondwetboek) en de regels in de algemene verordening gegevensbescherming (AVG). De verhuurder mag bijvoorbeeld vragen naar uw inkomen en of u betalingsachterstanden heeft, maar niet naar uw ziekten, religie of politieke overtuiging.
Wat mag de verhuurder vragen over financiën – de toegestane vragen
Wanneer u een huurwoning zoekt, wil de verhuurder weten dat u de huur kunt betalen. Daarom is het toegestaan om te vragen naar uw maandinkomen, of u een vast dienstverband of ander vast inkomen heeft, en of u betalingsachterstanden of schulden bij Kronofogden (de Zweedse incassodienst) heeft. De verhuurder mag u ook vragen om de gegevens te bevestigen met bijvoorbeeld loonstroken of een werkgeversverklaring.
Daarentegen mag de verhuurder niet vragen hoe u uw financiën verder indeelt – bijvoorbeeld hoeveel u uitgeeft aan boodschappen, vrije tijd of sparen. Dergelijke vragen hebben geen verband met het huurcontract en zouden uw persoonlijke privacy schenden.
Wat mag de verhuurder vragen over financiën bij een kredietcontrole?
Bij een kredietcontrole mag de verhuurder gegevens over uw financiën verwerken die nodig zijn om uw betaalvermogen te beoordelen. Dit volgt uit de AVG, artikel 6.1 f, dat verwerking toestaat wanneer deze noodzakelijk is voor een gerechtvaardigd belang – hier het belang van de verhuurder om betaald te krijgen.
De verhuurder mag echter geen kredietcontrole uitvoeren zonder u daarover te informeren. U heeft het recht om te weten welke gegevens worden verzameld, waarom ze worden verzameld en hoe lang ze worden bewaard. Als de verhuurder een kredietinformatiebureau inschakelt, bijvoorbeeld UC of Bisnode, moet u een melding ontvangen dat er een kredietcontrole zal plaatsvinden.
Wat mag de verhuurder niet vragen?
De verhuurder mag niet vragen naar zaken die niet relevant zijn voor de huurverhouding. Dit betreft onder andere:
- Gezondheidstoestand en ziekten
- Seksuele geaardheid
- Religie of politieke overtuiging
- Etniciteit
- Vakbondslidmaatschap
Dergelijke vragen kunnen in strijd zijn met diskrimineringslagen (2008:567) (de Zweedse discriminatiewet) en de AVG. Als een verhuurder dergelijke vragen stelt, kunt u dit melden bij Diskrimineringsombudsmannen (DO) (de Zweedse ombudsman voor discriminatie) of Integritetsskyddsmyndigheten (IMY) (de Zweedse autoriteit voor privacybescherming).
Wat geldt voor inkomenseisen?
Veel verhuurders eisen dat uw inkomen minimaal drie keer de huur is. Dat is een veelgebruikte richtlijn, maar er is geen wet die dit voorschrijft. De verhuurder mag zelf bepalen welke eisen worden gesteld, zolang ze niet discriminerend zijn. Een eis van een bepaald inkomen kan echter indirect discriminerend zijn als deze harder uitpakt voor bepaalde groepen, zoals jongeren of mensen met een functiebeperking.
Als u een lager inkomen heeft, kunt u toch een woning krijgen als u een borgsteller heeft of de huur vooruitbetaalt. Het is echter aan de verhuurder om hiermee akkoord te gaan.
Wat geldt voor zelfstandigen en gepensioneerden?
Zelfstandigen kunnen het moeilijker vinden om een vast inkomen aan te tonen. De verhuurder mag dan vragen om jaarrekeningen of belastingaangiften om uw financiën te beoordelen. Gepensioneerden kunnen hun pensioenoverzicht tonen. De verhuurder mag niet eisen dat u een bepaald type inkomen heeft, maar het moet voldoende zijn om de huur te dekken.
Wat geldt voor onderverhuur?
Bij onderverhuur (andrahandsuthyrning) is de huurder de verhuurder voor degene die in tweede instantie huurt. Dan gelden dezelfde regels – u als verhuurder mag vragen naar financiën in de mate die nodig is, maar niet meer. U mag bijvoorbeeld niet eisen om het volledige bankafschrift van de aanvrager te zien.
Wat geldt voor inwonende?
Als u een kamer in uw eigen woning verhuurt aan een inwonende (inneboende), geldt privatuthyrningslagen (2026:772) (de Zweedse wet op particuliere verhuur). Volgens die wet mag u een huur vragen die overeenkomt met uw kosten voor de kamer. U mag vragen naar de financiën van de inwonende om te beoordelen of deze kan betalen, maar u mag niet eisen om zijn of haar volledige persoonlijke financiën te zien.
Wat geldt voor een borgsom?
Een borgsom (deposition) is een zekerheid dat de huurder zich goed gedraagt. De verhuurder mag een borgsom vragen, maar deze moet redelijk zijn. Volgens de rechtspraak van Hyresnämnden (de Huurcommissie) is een borgsom van twee tot drie maanden huur gebruikelijk. De verhuurder mag geen onevenredig hoge borgsom eisen. Lees meer in ons artikel over hogere borgsom bij gemeubileerde verhuur.
Wat geldt voor vooruitbetaling van huur?
De verhuurder mag eisen dat u de huur vooruitbetaalt, maar slechts voor één maand tegelijk. Dit volgt uit 12 kap. 19 § jordabalken. De verhuurder mag dus niet eisen dat u meerdere maanden vooruitbetaalt. Lees meer in ons artikel over vooruitbetaling.
Wat geldt voor kredietinformatie?
Een kredietcontrole is een controle van uw betaalvermogen. De verhuurder mag een kredietcontrole uitvoeren, maar moet u daarover informeren. U heeft het recht om te weten welk bedrijf de controle uitvoert en wat deze inhoudt. Als u een woning wordt geweigerd vanwege een kredietcontrole, heeft u het recht om te weten waarom.
Wat geldt voor betalingsachterstanden?
De verhuurder mag rekening houden met betalingsachterstanden bij de beoordeling van uw aanvraag. Een betalingsachterstand kan een reden zijn om u een woning te weigeren, maar dat is niet automatisch het geval. De verhuurder moet een individuele beoordeling maken. Als u een betalingsachterstand heeft, kunt u de omstandigheden uitleggen – bijvoorbeeld dat deze oud is of het gevolg is van een geschil.
Wat geldt voor het weigeren van een woning?
De verhuurder mag u een woning weigeren als u niet aan de eisen voldoet, bijvoorbeeld op het gebied van inkomen. Maar de verhuurder mag u niet weigeren op discriminerende gronden, zoals etniciteit, geslacht of religie. Als u discriminatie vermoedt, kunt u dit melden bij DO.
Veelgestelde vragen
Mag de verhuurder vragen naar mijn schulden?
Ja, de verhuurder mag vragen of u schulden heeft bij Kronofogden of betalingsachterstanden. Dat is relevant om uw betaalvermogen te beoordelen. Maar de verhuurder mag niet vragen naar de oorzaak van de schulden, bijvoorbeeld of ze het gevolg zijn van gokken of ziekte.
Mag de verhuurder eisen dat ik mijn bankafschrift toon?
Nee, de verhuurder mag niet eisen dat u uw volledige bankafschrift toont. Dat zou betekenen dat hij of zij toegang krijgt tot gegevens over uw aankopen, inkomsten en uitgaven die niet relevant zijn voor het huurcontract. De verhuurder mag vragen om specifieke gegevens, zoals loonstroken, maar niet om volledige bankafschriften.
Mag de verhuurder vragen of ik kinderen heb?
Nee, de verhuurder mag niet vragen of u kinderen heeft of van plan bent kinderen te krijgen. Dat zou discriminerend zijn. De verhuurder mag u ook niet een woning weigeren vanwege kinderen.
Wat doe ik als de verhuurder ongeoorloofde vragen stelt?
Als de verhuurder vragen stelt die niet relevant zijn voor de huurverhouding, kunt u weigeren te antwoorden. Als de verhuurder u een woning weigert omdat u niet heeft geantwoord, kunt u dit melden bij DO of Hyresnämnden. U kunt ook contact opnemen met Hyresgästföreningen (de Zweedse huurdersvereniging) voor advies.
Samenvatting
De verhuurder mag vragen naar uw financiën in de mate die nodig is om uw betaalvermogen te beoordelen. Dat betekent dat hij of zij mag vragen naar inkomen, werk en betalingsachterstanden. Daarentegen mag hij of zij niet vragen naar uw gezondheid, religie of andere privacygevoelige gegevens. Als u ervaart dat een verhuurder over de grens gaat, kunt u zich wenden tot Hyresnämnden of DO. Voor meer informatie over uw rechten als huurder, zie onze artikelen over geschil met verhuurder en toegang van de verhuurder.
Deze tekst is algemene informatie en geen juridisch advies.
